Một vụ việc đang khiến cộng đồng Khmer Krom đặc biệt chú ý: ngày 13 tháng 9, chính quyền Việt Nam tại tỉnh Khleang đã đưa một thanh niên Khmer Krom đi thẩm vấn liên quan đến kế hoạch tổ chức kỷ niệm 16 năm ngày Liên Hợp Quốc thông qua Tuyên bố về Quyền của Người bản địa (UNDRIP), giai đoạn 13/9/2007 – 13/9/2023.
Người bị đưa đi làm việc là ông Yanh Seth, một thanh niên hoạt động trong cộng đồng Khmer Krom. Theo lời ông kể với báo Prey Nokor và Đài Tiếng nói Khmer Krom (VOKK), sự việc diễn ra vào khoảng 10 giờ sáng ngày 13 tháng 9, khi gần 10 người thuộc chính quyền địa phương và cấp tỉnh Khleang đến nhà ông.
Gần 10 người ập đến nhà, đưa đi thẩm vấn hơn 5 giờ
Theo ông Yanh Seth, lực lượng chức năng đã đưa ông đến văn phòng công an huyện Chroy Nhor để làm việc. Nội dung thẩm vấn xoay quanh kế hoạch tổ chức hoạt động kỷ niệm ngày quyền của người bản địa do Liên Hợp Quốc công nhận.
Cuộc thẩm vấn kéo dài hơn 5 giờ. Sau nhiều giờ làm việc căng thẳng, ông Yanh Seth mới được cho trở về nhà. Chi tiết này lập tức làm dấy lên nhiều câu hỏi trong cộng đồng: một hoạt động kỷ niệm văn kiện quốc tế về quyền con người vì sao lại dẫn đến việc bị đưa đi thẩm vấn?
Không chỉ một người: thêm một công dân Khmer Krom bị gọi làm việc
Vụ việc chưa dừng lại ở đó. Một công dân Khmer Krom khác là ông Chau Intam, sống tại tỉnh Preah Trapeang, cho biết ông cũng nhận được giấy triệu tập của chính quyền Việt Nam tại tỉnh này, yêu cầu đến làm việc vào ngày 14 tháng 9.
Đáng chú ý, theo lời ông Chau Intam, giấy triệu tập liên quan đến “một số vấn đề”, nhưng phía chính quyền chưa nêu rõ lý do cụ thể. Chính sự mơ hồ này càng khiến dư luận hoang mang: liệu việc triệu tập có liên quan đến các hoạt động kỷ niệm Ngày Quyền của Người bản địa hay không?
Ngày quyền người bản địa hay ngày bị giám sát?
Theo nội dung bài viết gốc, chính quyền Việt Nam thường triệu tập công dân Khmer Krom để thẩm vấn và đe dọa khi họ tổ chức các hoạt động kỷ niệm Ngày Quyền của Người bản địa. Đây là chi tiết khiến vụ việc trở nên nhạy cảm và làm bùng lên tranh luận về quyền tự do sinh hoạt văn hóa, quyền bản địa và quyền cộng đồng.
Ngày 13 tháng 9 không phải là một ngày vô danh. Đây là dấu mốc Liên Hợp Quốc thông qua Tuyên bố về Quyền của Người bản địa — một văn kiện quốc tế được xem là có ý nghĩa lớn đối với các cộng đồng bản địa trên toàn thế giới.
Con số gây choáng: 144 nước từng ủng hộ, Việt Nam cũng ký chấp nhận
Theo thông tin được nêu trong bài gốc, Tuyên bố của Liên Hợp Quốc về Quyền của Người bản địa từng được 144 quốc gia bỏ phiếu ủng hộ, 4 quốc gia phản đối và 11 quốc gia bỏ phiếu trắng. Việt Nam cũng là quốc gia ký chấp nhận nội dung của tuyên bố này.
Đến nay, số quốc gia thông qua và ủng hộ văn kiện này đã tăng lên 148 nước. Chính vì vậy, việc các công dân Khmer Krom tổ chức kỷ niệm ngày này lại bị triệu tập, thẩm vấn đang khiến nhiều người đặt câu hỏi gay gắt.
Những câu hỏi không thể bỏ qua
- Vì sao ông Yanh Seth bị đưa đi thẩm vấn hơn 5 giờ chỉ vì kế hoạch kỷ niệm UNDRIP?
- Vì sao ông Chau Intam bị triệu tập nhưng chưa được nêu rõ lý do cụ thể?
- Hoạt động kỷ niệm quyền người bản địa có đang bị nhìn nhận như một vấn đề nhạy cảm?
- Cộng đồng Khmer Krom sẽ phản ứng ra sao trước các vụ việc liên tiếp này?
Sự việc đang tiếp tục làm dấy lên lo ngại trong cộng đồng Khmer Krom và những người quan tâm đến nhân quyền. Một ngày vốn nhằm tôn vinh quyền của người bản địa nay lại trở thành tâm điểm của thẩm vấn, giấy triệu tập và những câu hỏi chưa có lời đáp.
Bình luận