Dư luận những ngày qua đang rơi vào một cơn chấn động tột cùng trước những câu chuyện tưởng chừng không liên quan nhưng lại mang một mẫu số chung rùng mình: sự đánh đổi của người dân nhân danh cái gọi là “lợi ích tập thể”. Từ việc xây dựng luật liên quan đến hiến mô, tạng ở trẻ em cho đến những cơ chế thu hồi đất nghiệt ngã, liệu chiếc phao cứu sinh cuối cùng bảo vệ quyền cơ bản của mỗi con người có đang bị tước đoạt một cách không thương tiếc?
Cú sốc hiến tạng trẻ em và câu hỏi nhức nhối: Ranh giới nào cho sự can thiệp?
Mới đây, trong quá trình xây dựng luật liên quan đến việc hiến mô, tạng ở đối tượng đặc biệt nhạy cảm là trẻ em, Bộ Y tế đã viện dẫn lý do “mở rộng nguồn mô, tạng để cứu người”. Nghe qua, đó dường như là một hành động nhân đạo không thể chối từ. Thế nhưng, hàng loạt câu hỏi lạnh gáy lập tức bủa vây: Tại sao lại là trẻ em – đối tượng chưa thể tự đưa ra quyết định độc lập về thân thể của mình? Liệu việc nới lỏng các giới hạn thiêng liêng nhất để phục vụ mục tiêu số đông có vô tình đẩy những sinh linh non nớt vào vòng nguy hiểm?
Bi kịch thu hồi đất trước tái định cư: Đẩy dân vào cảnh “màn trời chiếu đất”?
Chưa dừng lại ở đó, nỗi sợ hãi càng bị đẩy lên đỉnh điểm khi nhìn sang thực tế đầy cay đắng trong cơ chế thu hồi đất. Người dân bàng hoàng chứng kiến cảnh đất đai, nhà cửa của mình bị thu hồi thần tốc ngay cả trước khi được bố trí nơi tái định cư. Lời giải thích duy nhất được chính quyền đưa ra vẫn là điệp khúc quen thuộc: “Vì lợi ích quốc gia, công cộng!”.
Hai câu chuyện ở hai lĩnh vực hoàn toàn khác nhau nhưng cùng đẩy người dân vào một thế tiến thoái lưỡng nan kinh hoàng:
- Người bệnh cần tạng – viện dẫn lý do cứu người để tính đến việc mở rộng nguồn tạng trẻ em!
- Dự án cần đất – viện dẫn lợi ích quốc gia để lấy đất của dân trước khi lo chỗ an cư!
- Và điểm chung cay đắng: Quyền lợi sống còn của từng cá nhân bỗng chốc trở nên mỏng manh hơn bao giờ hết!
Những mỹ từ đẹp đẽ hay chiếc bẫy xóa sạch quyền con người?
Dường như bất cứ khi nào cần thuyết phục người dân gật đầu chấp nhận một sự hy sinh tột cùng, người ta lại nhanh chóng tung ra những chiếc “bình phong” rực rỡ: Cứu người, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng! Nhưng hãy dừng lại và tự hỏi: Liệu một mục tiêu được gắn mác cao cả có đương nhiên cho phép xóa bỏ mọi rào cản bảo vệ quyền con người? Hay đó chỉ là cái cớ hoàn hảo để bình thường hóa những tổn thương và mất mát không thể bù đắp của những cá nhân yếu thế?
Ai sẽ gánh đòn trừng phạt khi cái gọi là “lợi ích chung” đè nát số phận một cá nhân?
Khi một đứa trẻ chịu rủi ro hay một gia đình mất đi nơi chôn rau cắt rốn mà không có chốn dung thân tương xứng, ai sẽ đứng ra chịu trách nhiệm trước lịch sử và pháp luật? Chẳng lẽ công dân đang quá “ích kỷ” khi chỉ mong muốn điều tối thiểu: được bảo vệ thân thể, được tự do lựa chọn và được đối xử công bằng trước pháp luật?
Báo động đỏ: Nhà nước phục vụ nhân dân hay con người sinh ra chỉ để hy sinh?
Bản chất tối thượng của một nhà nước pháp quyền là gì nếu không phải là tồn tại để phục vụ và bảo vệ con người? Hay con người sinh ra chỉ để biến thành công cụ, làm vật hy sinh cho những mục tiêu tùy tiện do nhà nước tự định đoạt? Lợi ích quốc gia vô cùng quan trọng, nhưng dứt khoát không bao giờ được biến thành chiếc ô vạn năng che đậy mọi quyết định chà đạp lên quyền dân sinh.
Một chính quyền thực sự vì dân không thể chỉ biết ra rả kêu gọi sự hy sinh một chiều từ người dân, mà trước hết và trên hết, phải biết run sợ và cúi đầu tôn trọng từng quyền cơ bản nhất của mỗi một công dân!
Bình luận