Một tài liệu nghiên cứu quân sự đặc biệt được công bố bởi Thiếu tá Không quân Mỹ Carlos R. Messer Jr. vào tháng 4 năm 2008 tại Trường Chỉ huy và Tham mưu Không quân (Đại học Không quân Mỹ, Căn cứ Maxwell, Alabama) đã bóc trần một sự thật lịch sử đầy cay đắng. Hồ sơ mang tên “Một món nợ quá xa? Nghiên cứu điển hình về người Thượng ở Việt Nam” đã chỉ thẳng mặt cách các siêu cường thế giới sử dụng những nhóm thiểu số bản địa như những quân bài chính trị, rồi nhẫn tâm để họ tự sinh tự diệt khi quyền lợi của mình không còn đạt được.
Sự thật kinh hoàng: Hàng chục bộ tộc bị đẩy vào vòng xoáy xương máu
Nghiên cứu của Thiếu tá Messer nhấn mạnh lịch sử đầy bi kịch của các bộ tộc người Thượng tại vùng Tây Nguyên Việt Nam. Suốt chiều dài lịch sử, từ các nhóm người Cham đến người Việt cổ đã đẩy họ sâu vào vùng cao nguyên hẻo lánh. Nhưng bi kịch thực sự chỉ bắt đầu khi các đế quốc phương Tây đặt chân đến.
Hàng loạt bộ tộc bao gồm Bru, Pacoh, Katu, Bahnar, Rhade, Jarai, Cua, Hre, Sedang, Rengao, Halang, Jeh, Monom, Roglai, Stieng, Sre, Chru, Maa, Nop, Mnong, Kayong, Lat, Cil, Hroy, Rai và Koho đã nhanh chóng rơi vào tầm ngắm của thực dân Pháp và sau đó là quân đội Mỹ. Họ bị biến thành công cụ phục vụ cho các chiến dịch quân sự khốc liệt nhất.
Kịch bản tàn nhẫn: Hết giá trị lợi dụng liền bị bỏ rơi!
Lịch sử đã chứng minh một công thức chung đáng sợ của các siêu cường. Khi thực dân Pháp cố tái lập ách đô hộ sau Thế chiến II, họ đã lôi kéo người Thượng chống lại lực lượng Việt Minh (thể hiện rõ qua bản đồ ranh giới PMSI năm 1946). Nhưng ngay sau thảm bại Điện Biên Phủ, người Pháp lập tức cuốn gói, bỏ lại những đồng minh bản địa này.
Ngay sau đó, Mỹ nhảy vào cuộc chiến và tiếp tục lặp lại kịch bản cũ. Mỹ chiêu dụ, huấn luyện và sử dụng người Thượng để phục vụ cho lợi ích quân sự của Washington. Tuy nhiên, khi lợi ích quốc gia thay đổi và Mỹ quyết định rút quân, người Thượng một lần nữa bị bỏ lại để đối mặt với số phận nghiệt ngã dưới chính quyền mới.
“Món nợ xương máu” của Washington và lời cảnh báo cho tương lai
Thiếu tá Messer thẳng thắn cảnh báo rằng đây không chỉ là câu chuyện của quá khứ. Bài học từ người Thượng ở Việt Nam đang lặp lại y hệt tại Iraq, Afghanistan và nhiều nơi khác trên thế giới, nơi Mỹ tiếp tục sử dụng các nhóm thiểu số bản địa cho mục đích riêng của mình.
Tài liệu đặt ra một câu hỏi nhức nhối và đầy khiêu khích: Liệu chính phủ Mỹ có trách nhiệm đạo đức nào đối với số phận của người Thượng sau khi đã lợi dụng họ trong chiến tranh? Đây là một món nợ lương tâm chưa bao giờ có lời giải đáp thỏa đáng, để lại hậu quả lâu dài cho những đồng minh bị bỏ rơi tự sinh tự diệt.
Bình luận