Thông điệp từ Bloomberg TV khiến không khí ngoại giao thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ bỗng căng như dây đàn: ông Tô Lâm nói hai bên đang “rất gần” một thỏa thuận thuế quan “đối ứng, cân bằng và công bằng”. Nghe thì như cánh cửa đã mở, nhưng trong đàm phán, “rất gần” có thể vẫn còn cách một khoảng trời: khi chìa khóa chưa được ai cầm lên.
Chữ “gần” gây hoang mang: thỏa thuận đã chắc hay mới chỉ hé?
Bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, ngày 21/9, ông Tô Lâm xuất hiện trên Bloomberg TV. Thông điệp “rất gần” một thỏa thuận thương mại giữa Việt Nam và Mỹ ngay lập tức đẩy mọi ánh nhìn về phía bàn đàm phán. Nhưng điều khiến nhiều người phải rùng mình không chỉ là tốc độ, mà là câu hỏi: “gần” đến mức nào, và còn những chốt nào chưa được mở?
Phía sau mỹ từ “đối ứng, cân bằng và công bằng” là cả một trường thương mại với vô số phép tính. Muốn thu hẹp chênh lệch thương mại, Việt Nam cũng tính chuyện tăng nhập khẩu hàng công nghệ cao từ Mỹ. Từ máy bay, hạ tầng đường sắt đến những dự án năng lượng quy mô lớn – mỗi quyết định đều có thể trở thành một quân cờ chiến lược.
- Máy bay: không chỉ là thương vụ, mà là tín hiệu tái cân bằng dòng chảy thương mại.
- Hạ tầng đường sắt: bước đi dài hạn, liên quan đến vốn, công nghệ và chuẩn mực kỹ thuật.
- Năng lượng quy mô lớn: lĩnh vực nhạy cảm, dễ biến thành đòn bẩy chính trị lẫn kinh tế.
“Trung chuyển”: hồi trống giữa đại điện, danh phận hàng hóa bị đặt lên bàn cân
Điểm khiến mọi thứ trở nên nóng hơn là câu chuyện “trung chuyển”. Ông Tô Lâm khẳng định Việt Nam không chấp nhận trung chuyển hàng hóa. Nói theo phép Hán–Việt, ấy là “chính danh”: hàng hóa phải có xuất xứ minh bạch, sản xuất thực chất và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Đây không còn là chuyện giấy tờ hay con số. Đây là chuyện danh phận. Một sản phẩm muốn mang danh Việt Nam thì cái danh ấy phải đi cùng thực chất. Trong thương trường, không có chỗ cho những lớp hóa trang quá dày; nếu xuất xứ bị nghi ngờ, mọi lợi thế có thể sụp đổ như một quân cờ bị lộ.
Thỏa thuận vẫn ở chữ “rất gần”: cánh cửa đã nhìn thấy, chìa khóa còn nằm trên bàn
Còn thỏa thuận với Washington? Vẫn đang ở chữ “rất gần”. Nghĩa là cánh cửa đã nhìn thấy, nhưng chìa khóa vẫn còn nằm trên bàn đàm phán. Người đọc không thể không đặt câu hỏi: nếu “gần” mà chưa chốt, thì đó là tín hiệu lạc quan hay lời cảnh báo rằng mọi thứ vẫn có thể đảo chiều?
Điều gây sốc nhất không phải là một tuyên bố đã ký, mà là cảm giác dư luận bị treo trên chính chữ “gần”: hy vọng lớn, rủi ro cũng lớn. Và khi các quân cờ công nghệ cao giữa Việt Nam và Mỹ đang được đặt lên bàn, mọi bước đi đều có thể tạo ra hiệu ứng lan truyền dữ dội hơn cả một bản tin kinh tế.
Bình luận