Chỉ trong vài câu ngắn gọn, Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ vừa dập tắt hy vọng lớn nhất của chính quyền Tổng thống Trump trong cuộc chiến giành quyền chỉ huy quân đội. Kết quả bỏ phiếu áp đảo 7-2, không một chút lưỡng lự, không một lời giải thích dài dòng — và phe chính quyền ngay lập tức bị đưa vào thế chân tường.
Điều khoản “để trống” của James Madison
Ngay tại điều khoản 10 của Tu chính án thứ 14 — tu chính án ra đời từ đống tro tàn của Nội chiến Hoa Kỳ — Quốc hội đã ghi rõ: “Quân đội Hoa Kỳ và Hải quân Hoa Kỳ không bao giờ được đặt dưới sự chỉ huy của bất kỳ cá nhân nào khi Quốc hội không có sự đồng ý.” Trong thời gian soạn thảo, James Madison muốn đi xa hơn nữa: ông đề nghị chặn cả cảnh sát liên bang khỏi sự chỉ huy cá nhân. Nhưng Quốc hội đã gạch bỏ đề xuất đó, và chính lỗ hổng đó tưởng chừng sẽ là con đường riêng của Trump. Thẩm phán Samuel Alito trong bản phản biện đã bám chặt vào chi tiết “để trống” này, khẳng định không có gì cấm cảnh sát liên bang nằm dưới quyền chỉ huy cá nhân. Nhưng Tối cao Pháp viện đã không nghe.
Những gì thực sự xảy ra trong vụ cưỡng chế
Thẩm phán Elena Kagan đã lần theo từng bước leo thang của vụ việc: cảnh sát liên bang xuất hiện, rồi thành lập một đội biệt kích tại Washington, D.C. Vào tháng 8, Thống đốc bang Washington đã chính thức yêu cầu chính quyền liên bang rút lực lượng này đi. Nhưng một quan chức cấp cao trong chính quyền Trump lại khăng khăng: “Không đâu, họ sẽ không đi. Họ sẽ tiếp tục tuần tra trên đường phố cho đến khi tình hình trở nên an toàn hơn.” Đội biệt kích vẫn ở đó, vẫn tuần tra, và không một ai có thẩm quyền trong chính quyền chịu rời đi.
Báo cáo của chính quân đội vạch trần sự thật
Trong thời gian diễn ra các cuộc đụng độ giữa binh sĩ với người biểu tình tại Los Angeles, một báo cáo do chính Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ biên soạn đã ghi nhận rõ ràng: các đơn vị quân đội thường trực được đặt dưới quyền chỉ huy của cơ quan hành pháp trong nhiều tuần lễ liên tục. Bản báo cáo này chính là “bằng chứng” mà chính quyền Trump từng tự hào khoe, nhưng giờ đây nó lại trở thành thứ quay ngược mũi giáo nhắm thẳng vào phía mình — trực tiếp phủ nhận luận điểm mà Thẩm phán Alito nêu ra trong phản biện.
Phán quyết khiến Trump mất thế
Với quyết định 7-2 của Tối cao Pháp viện, toàn bộ luận điểm của chính quyền Trump đã bị gạt bỏ. Tuy nhiên, theo nhận định của Dân biểu McGovern, kết quả này vẫn để lại một “lỗ hổng” chưa được lấp đầy: liệu các thống đốc bang có đủ thẩm quyền yêu cầu Tổng thống rút quân đội hay không, vẫn là câu hỏi chưa có lời giải.
Hệ lụy còn lớn hơn nhiều so với một phán quyết
- Quyền chỉ huy quân đội của Tổng thống bị siết chặt hơn bao giờ hết, ngay cả khi Quốc hội không phản đối.
- Cảnh sát liên bang không còn đường thoát dưới chiêu bài “đội biệt kích” hay “lực lượng hỗ trợ tạm thời”.
- Chính quyền Trump đang đối mặt với hàng loạt vụ kiện tương tự trên khắp đất nước, và mỗi phán quyết tiếp theo đều có thể mở rộng ranh giới mới.
Câu hỏi lớn nhất bây giờ không còn là liệu chính quyền Trump có tiếp tục thử thách giới hạn hay không, mà là khi nào Tối cao Pháp viện sẽ phải đứng ra xử lý ván bài tiếp theo — và lần này, liệu họ có còn giữ được khoảng cách an toàn với Nhà Trắng hay không?
Bình luận