Ngày 25/9, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố Tehran đã chuyển cho Mỹ một kế hoạch cụ thể: nếu các điều kiện cần thiết được đáp ứng, eo biển Hormuz có thể được mở lại trong vòng 7 ngày và hoạt động hàng hải bình thường có thể được khôi phục.
Đề xuất này được chuyển qua Qatar. Theo ông Araghchi, “quyền lựa chọn nằm ở phía Mỹ”. Một câu nói ngắn, nhưng đủ khiến dư luận quốc tế đặt câu hỏi: Washington sẽ nhượng bộ, hay tiếp tục siết áp lực lên Tehran?
Con số 7 ngày gây choáng: cứu nguy hay cái bẫy ngoại giao?
Thoạt nghe, kế hoạch của Iran giống như một “gói ưu đãi ngoại giao” đầy hấp dẫn: chỉ cần điều kiện được đáp ứng, sau 7 ngày eo biển Hormuz có thể mở cửa trở lại. Nhưng chính đằng sau con số đẹp đẽ ấy là hàng loạt điều kiện, bất đồng và toan tính chưa được hóa giải.
Iran muốn giảm áp lực quân sự và chấm dứt phong tỏa. Trong khi đó, Washington vẫn duy trì sức ép đối với Tehran. Hai bên cũng chưa đạt đồng thuận về các vấn đề rộng hơn liên quan đến xung đột và chương trình hạt nhân.
“Quả bóng ở sân Mỹ”: Iran đẩy Washington vào thế phải trả lời
Khi Tehran tuyên bố “quyền lựa chọn nằm ở phía Mỹ”, thông điệp được phát đi rất rõ: Iran muốn Mỹ phải chịu trách nhiệm cho bước đi tiếp theo. Nếu Mỹ đồng ý, eo biển Hormuz có thể có cơ hội tái mở. Nếu Mỹ không đồng ý, căng thẳng có thể tiếp tục kéo dài từng ngày.
Nhưng liệu đây có thật sự là cánh cửa hạ nhiệt, hay chỉ là một ván cờ khiến đối phương phải lộ bài? Câu hỏi này đang khiến giới quan sát không thể rời mắt khỏi từng động thái giữa Tehran, Washington và Qatar.
Đồng hồ 7 ngày chưa hề bắt đầu chạy
Dù Iran đưa ra mốc 7 ngày, chiếc đồng hồ đếm ngược ấy thực tế vẫn chưa được kích hoạt. Lý do rất đơn giản: các điều kiện then chốt vẫn chưa được hai bên chấp thuận. Một bên coi đề xuất là con đường khôi phục lưu thông hàng hải; bên còn lại vẫn phải cân nhắc trong bối cảnh căng thẳng chưa hạ nhiệt.
Nói cách khác, 7 ngày chỉ là viễn cảnh. Còn hiện tại, eo biển Hormuz vẫn là điểm nóng khiến thị trường năng lượng toàn cầu thấp thỏm.
Eo biển Hormuz: một điểm nghẽn có thể làm rung chuyển thị trường dầu
Hormuz không phải một tuyến đường biển bình thường. Đây là tuyến vận chuyển năng lượng cực kỳ quan trọng. Vì vậy, mỗi ngày căng thẳng tiếp tục kéo dài đều có thể tạo thêm áp lực lên thị trường dầu mỏ.
Chỉ một sự trì hoãn, một phát ngôn cứng rắn, hoặc một bước đi quân sự sai nhịp cũng có thể khiến tâm lý thị trường biến động mạnh. Đó là lý do đề xuất 7 ngày của Iran không chỉ là chuyện giữa Tehran và Washington, mà còn là vấn đề khiến nhiều quốc gia phải theo dõi sát sao.
Những điểm nóng chưa được tháo gỡ
- Iran muốn giảm áp lực quân sự và dỡ bỏ phong tỏa.
- Mỹ vẫn duy trì sức ép đối với Tehran.
- Hai bên chưa thống nhất về các vấn đề liên quan đến xung đột.
- Chương trình hạt nhân vẫn là nút thắt lớn.
- Eo biển Hormuz tiếp tục là tuyến hàng hải nhạy cảm của thị trường năng lượng.
Toàn bộ cuộc thương lượng lúc này giống như một bàn cờ đặt giữa biển: mỗi nước đi đều bị thế giới soi kỹ, mỗi giây trôi qua đều làm tăng áp lực lên dầu mỏ, ngoại giao và an ninh khu vực.
Iran đã đưa ra lời đề nghị. Mỹ đang bị đặt trước lựa chọn. Còn thế giới thì chờ xem: 7 ngày ấy sẽ mở ra lối thoát, hay chỉ là khởi đầu cho một vòng căng thẳng mới tại eo biển Hormuz?
Bình luận