Lời khen “nồng thắm” giữa đại hội đồng Liên Hợp Quốc – Hay chỉ là vở kịch?
Ngày 23/9/2026, tại New York, bên lề Tuần cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Thượng nghị sĩ Steve Daines – thành viên Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ – đã không tiếc lời ca ngợi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Đánh giá về bài phát biểu của lãnh đạo Việt Nam, ông Daines khẳng định: “Thế giới cần nhiều quốc gia có trách nhiệm và những nhà lãnh đạo có tầm nhìn như ông Tô Lâm.”
Ngay lập tức, câu nói này trở thành tâm điểm của truyền thông nhà nước và được khai thác triệt để. Nhưng liệu đây có chỉ là một vở kịch truyền thông được dàn dựng công phu – một lời khen xã giao nhằm đánh bóng hình ảnh ông Tô Lâm? Dư luận quốc tế đang đặt câu hỏi gay gắt!
3 lần đến Mỹ, 0 lần được mời vào Nhà Trắng – Con số “không” đáng sợ
Điều gây chấn động thực sự nằm ở chi tiết mà dư luận chỉ ra: Dù đã đến Mỹ tới 3 lần với tư cách người đứng đầu Nhà nước, ông Tô Lâm vẫn CHƯA BAO GIỜ nhận được lời mời thăm chính thức từ Tổng thống Donald Trump!
Ngay cả khi bỏ qua các quy tắc ngoại giao đa phương và nghi thức quốc tế, các chuyến đi gần đây của ông Tô Lâm đến Mỹ chủ yếu gắn liền với các phiên họp Liên Hợp Quốc tại New York. Theo thông lệ quốc tế, nguyên thủ quốc gia tham dự các hội nghị đa phương không đến Mỹ theo lời mời của Tổng thống Mỹ. Việc ông Tô Lâm chưa một lần đến Nhà Trắng không nhất thiết phản ánh sự lạnh nhạt hay thất bại ngoại giao với chính quyền Donald Trump.
Tuy nhiên, sự thật đằng sau mối quan hệ Mỹ-Việt hiện tại không nằm ở những tuyên bố hoa mỹ hay nghi lễ thảm đỏ rực rỡ, mà bị chi phối bởi một con số cực kỳ căng thẳng: 114 tỷ USD!
114 tỷ USD thặng dư – Con số “khủng” khiến Washington tức giận
Con số 114 tỷ USD – mức thặng dư thương mại kỷ lục của Việt Nam với Mỹ trong nửa đầu năm 2026 – đã biến Việt Nam thành đối tác thâm hụt thương mại lớn nhất của Washington, vượt qua cả Trung Quốc và Mexico. Đây cũng là hệ quả trực tiếp của việc dịch chuyển chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc để tránh thuế quan áp đặt theo chính sách của Bắc Kinh.
Điều này khiến Mỹ đặc biệt lo ngại, dẫn đến việc Washington liên tục tiến hành các cuộc điều tra theo Mục 301 về gian lận xuất xứ và nghi ngờ Việt Nam là điểm trung chuyển hàng hóa Trung Quốc được dán nhãn lại để vào thị trường Mỹ.
Đây chính là “tảng đá cản đường” lớn nhất – bài kiểm tra sống còn cho khả năng lãnh đạo – và là lý do tại sao Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa mời Tô Lâm thăm chính thức Mỹ!
Tô Lâm “thú nhận trước khi bị hỏi” – Lời biện minh hay nước cờ tính toán?
Và chính vì lý do đó, trong cuộc phỏng vấn trực tiếp gần đây với truyền thông quốc tế tại New York, ông Tô Lâm đã không né tránh vấn đề bằng cách “thú nhận trước khi bị chất vấn.”
Cụ thể, lãnh đạo Việt Nam bác bỏ thẳng thừng các cáo buộc hàng hóa quá cảnh cho Trung Quốc, đồng thời khẳng định: “Thương mại phải thực chất, và sản phẩm phải do chính người Việt Nam làm ra.”
Điều quan trọng hơn, thay vì sa vào các tranh chấp pháp lý kéo dài, ông Tô Lâm chủ động tìm cách xoa dịu Washington bằng cam kết tăng nhập khẩu hàng hóa Mỹ, từ đó tự động thu hẹp thâm hụt thương mại giữa hai nước.
Vở kịch ngoại giao hay cuộc chơi thực dụng?
Theo các nhà quan sát quốc tế, Mỹ cần một chuỗi cung ứng thay thế an toàn ở Đông Nam Á, trong khi Việt Nam phải bằng mọi giá duy trì thị trường xuất khẩu sống còn. Do đó, phát biểu của Thượng nghị sĩ Steve Daines chỉ phản ánh sự thừa nhận của một bộ phận công chúng Mỹ về cách Việt Nam định vị mình như một đối tác thương mại thực dụng và có trách nhiệm.
Nhưng liệu một lời khen giữa hội trường Liên Hợp Quốc có đủ sức che đậy thực tế rằng Tô Lâm vẫn chưa thể đặt chân vào Nhà Trắng? Chính phủ Việt Nam và ông Tô Lâm nên nhớ rằng quan hệ Việt-Mỹ không vận hành dựa trên những lời nói suông hay những buổi tiệc tùng vô nghĩa. Thay vào đó, chúng phải được dẫn dắt bởi sự cân bằng công bằng giữa lợi ích kinh tế và chiến lược, mang lại lợi ích cho cả hai bên.
Bình luận